Lityum savaşları: 'Beyaz elmaslar' için küresel mücadele-1 Arjantin Mariana Projesi

Ekonomik güvenlik giderek daha fazla tehdit altında. ABD-Çin gerginliği ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, yarı iletkenler, gıda, enerji ve diğer ürünler için küresel tedarik zincirleri üzerinde büyük bir etkiye sahip oldu. Jeopolitik risklerin doğrudan iş dünyasında ve insanların yaşamlarında kesintilerle bağlantılı olduğu bir döneme girdik.

Nikkei, ekonomik güvenlik risklerini görselleştirmek için stratejik emtialardaki eğilimleri analiz etti. Bu infografik , pillerde kullanılan ve elektrikli araçların ve yenilenebilir enerji teknolojisinin üretimi için gerekli olan bir malzeme olan lityuma odaklanıyor .

Bu üç bölümlük dizide, Çin'in lityum tedarik zinciri üzerinde nasıl giderek artan bir etkiye sahip olduğunu, ABD'nin Ağustos 2022'de çıkarılan Enflasyon Azaltma Yasası aracılığıyla lityum iyon pilleri ve ilgili yatırımları nasıl güvence altına almaya çalıştığını ve Japonya ile AB'nin bu arka plana karşı nasıl hareket ettiğini inceliyoruz.

Arjantin'in kuzeybatısındaki Salta eyaletinde, kumtaşıyla kaplı soğuk bir çorak arazide, işçiler yer altında aralıksız kazı yapıyor. Amaç, onlarca metre yer altında tuzlu suda çözünmüş "beyaz elmaslar" -lityum- bulmak. Ancak sorumlu olan yerel bir şirket değil, dünyanın öbür ucundan bir şirket. Çinli bir lityum şirketi, 2021'de bu sahanın kontrolünü ele geçirdi.

Tuz göllerinin katmanlarının altında biriken su, bol miktarda mineral içerir ve bunlardan biri de lityumdur. Bu su yüzeye pompalandığında ve yaklaşık bir yıl boyunca güneşte buharlaşmaya bırakıldığında, lityum konsantrasyonu artar.

Taze pompalanan su berraktır ve %1'den az lityum konsantrasyonuna sahiptir. Ancak yapay bir gölette yoğunlaştığında sarımsı bir renk alır ve yağ gibi yapışkan hale gelir. Daha sonra, bir işleme tesisinde, konsantre sıvıdan safsızlıklar çıkarılarak lityum karbonat üretilir.

Arjantin, dünyanın üçüncü büyük lityum rezervlerine sahiptir. Komşuları Şili ve Bolivya ile birlikte, bu üç ülke, dünyanın lityum rezervlerinin %50 ila %60'ını oluşturduğu tahmin edilen "lityum üçgeni"ni oluşturur.

Dünyanın en büyük lityum üretim kapasitesine sahip olan Çin'in Ganfeng Lityum Grubu, lityum rezervlerinin en büyüklerinden olan ülkede giderek daha fazla hisse satın alıyor.

Gangfeng Lithium, Ocak 2018'de dünyanın en büyük tuz ovalarından biri olan Salta'daki Arjantin'in Llullaillaco Tuz Gölü'nde "Mariana Lityum Projesi"nin ön çalışmasına başladı. Proje, lityum karbonat üretim hacimlerini, yatırım rakamlarını ve tam ölçekli madenciliğe hazırlık için çıkarma süreçlerinin zamanlamasını araştırdı.

Ganfeng'in projenin tüm imtiyazlarını satın almasından yaklaşık dokuz ay sonra, işçiler için bir kamp alanının inşası ve genişletilmesi hızla ilerlemeye başladı.

Güneşte mineral açısından zengin suyu buharlaştırmak için kare yapay göletler artık düzenli sıralar halinde görülebilir. Kırmızıyla daire içine alınan alan en uzun noktasında yaklaşık 2 km'dir. İlk yatırımın yaklaşık %70'i bu buharlaştırma göletlerinin bakımı ve bir üretim tesisi inşa etmek için ayrıldı.

Yapay göletler, lityum konsantrasyonlarına bağlı olarak mavi, beyaz ve sarı bir palet alarak farklı şekilde renklendirilir. Bu projenin yılda 20.000 ton lityum üretmesi bekleniyor.

"Mariana projesi, yalnızca yerel olarak Salta için değil aynı zamanda Arjantin için de madencilik sektörünün gelişiminde bir dönüm noktasıdır," dedi Salta Valisi Gustavo Sáenz, Ganfeng yöneticilerinin de aralarında bulunduğu bir izleyici kitlesiyle Haziran 2022'de düzenlenen temel atma töreninde. "Ganfeng, teknoloji ve sürdürülebilir kalkınmada büyük başarılar elde etti."

Güneydoğu Çin'deki Jiangxi eyaletinde bulunan Ganfeng, 2009 yılında tuz gölünden pompalanan tuzlu su kullanarak pillerde kullanılabilen lityum karbonat için Çin'in ilk üretim hattını inşa ettiğinde ilgi odağı haline geldi. 2010 yılında Shenzhen Borsası'nda listelendikten sonra Ganfeng, yurtdışında lityum çıkarlarını keşfetmeye başladı ve Ekim 2021'de bir Kanada şirketinden Mariana Projesi'nde hisse satın aldı.

Ganfeng'in Arjantin'de devam eden dört lityum geliştirme projesi bulunmaktadır. Toplam yatırım 2,7 milyar dolar olacak ve lityum karbonat üretiminin yılda 100.000 ton olması bekleniyor. Şirket, Haziran 2023'te daha önce geliştirdiği kuzeybatıdaki Jujuy eyaletindeki Cauchari-Olaros Gölü'nde lityum karbonat üretmeye başladığını duyurdu.