Gazze

Son birkaç haftadır, Trump yönetiminin Gazze için "ertesi gün " planları hakkında çok fazla mürekkep döküldü . Ancak, İsrail ve Hamas'ın son rehine-tutuklu değişiminden sonra mevcut savaşı sona erdirmek için bir anlaşmaya varmaları halinde Gazze'ye ne olabileceğini değerlendirmeye daha az dikkat edildi .

Kısa cevap, iyi olmadığıdır. Mevcut gidişatına göre, Hamas muhtemelen yeniden inşa edecek, Gazze harabe halinde kalacak ve kalıcı bir barış anlaşması neredeyse imkansız olacaktır.

Birincisi, Hamas zamanla gücünü yeniden kazanacaktı. 7 Ekim 2023 saldırısının arifesinde Hamas, tipik bir terör örgütünden çok paramiliter bir güce benziyordu. Beş bölgesel tugaya , 24 tabura ve hava, deniz ve özel operasyonlar da dahil olmak üzere bir dizi özel birime bölünmüş 25.000 ila 30.000 militana sahipti. 30.000'e kadar roket içeren bir dizi silahla donatılmıştı ve bu da Hamas'ı bazı Avrupa ülkelerinin ordularından daha büyük yapıyordu . Ve gerçekten de 7 Ekim saldırısı, tipik olarak bir terör saldırısının hayal edildiği şekilde değil, bölük ve tabur hedefleriyle tamamlanmış, geleneksel bir askeri saldırı gibi gerçekleştirildi.

Yaklaşık 16 aylık çatışmanın ardından Hamas bir isyana dönüştü. İsrail ordusu, savaşta şu ana kadar 17.000 ila 20.000 piyade askerini ortadan kaldırdığını tahmin ediyor . Siyasi şef İsmail Haniye, askeri şef Muhammed Deif, yardımcısı Mervan İsa ve hepsinden önemlisi Gazze lideri ve 7 Ekim'in beyni Yahya Sinwar dahil olmak üzere üst düzey liderliğin çoğu öldü. Daha az bilinen ancak tartışmasız bir şekilde önemli olan İsrail askeri operasyonları Hamas'ın orta düzey liderliğini de yok etti : Sekiz tugay komutanı, 30 tabur komutanı ve 165 bölük veya müfreze komutanı öldürüldü. Bu operasyonel ve taktik liderler olmadan Hamas'ın 7 Ekim gibi büyük ölçekli koordineli bir saldırıyı daha gerçekleştirmesi zor olurdu.

Ancak İsrail, Hamas'ı bir örgüt olarak henüz parçalamadı. Katar'daki Hamas müzakerecilerinin bir anlaşma müzakere edebilmesi, hala hangi rehineleri tuttuklarını belirleyebilmesi ve sonra bunları düzenli bir şekilde teslim edebilmesi, Hamas'ın komuta ve kontrolünün hırpalanmış olabileceğini ancak sağlam kaldığını gösteriyor. Ateşkes ve bölge etrafında yenilenen hareket özgürlüğüyle, komuta zincirinde kopan her ne varsa, neredeyse kesinlikle şimdiye kadar onarılmış olacak.

Ateşkesin sağlanması ve bölgedeki hareket özgürlüğünün yeniden sağlanmasıyla Hamas'ın komuta zincirinde kopan halkaların şimdiye kadar onarılmış olması muhtemel.

Sonuç olarak, İsrail'in askeri kazanımlarını sağlamlaştırmasının bir yolu olmadığında, Hamas saflarını yeniden oluşturabilecektir. ABD tahminleri, Hamas'ın çatışma sırasında yaklaşık 15.000 yeni savaşçı topladığını öne sürüyor. Bu savaşçıların selefleri kadar deneyimli olma olasılığı düşük olsa da, bu deneyim açığının bir kısmı muhtemelen İsrail'in Hamas'ın pençesinden 33 rehineyi kurtarma anlaşmasının bir parçası olarak serbest bıraktığı Filistinli tutuklular tarafından doldurulacaktır . Ateşkesin ilk aşamasında İsrail, cinayet ve diğer ciddi suçlardan ömür boyu hapis cezası çeken güvenlik tutukluları da dahil olmak üzere 1.900'den fazla Filistinli tutukluyu serbest bırakmayı kabul etti. Muhtemelen, kalan 59 rehineyi serbest bırakmak , benzer sayıda tutukluyu serbest bırakmayı içerecektir. 2021 İsrail denetçi raporuna göre, "güvenlik tutukluları" arasında %18'lik bir nüksetme oranı var. Bu oran devam ederse, Hamas'ın safları en azından yüzlerce deneyimli savaşçıyla güçlendirilecektir.

İsrail Hamas'ın saflarını yeniden doldurmasını engelleyemezse, büyük ihtimalle Gazze'de daha da sıkı güvenlik kısıtlamalarına yönelecektir. Bu bir sorundur, çünkü Gazze bugün harabe halindedir. Birleşmiş Milletler, Gazze'de 1,8 milyondan fazla insanın barınağa ihtiyaç duyduğunu ve 170.000 binanın (savaş öncesi her 10 yapıdan neredeyse yedisi) hasar gördüğünü veya yerle bir edildiğini ileri sürmektedir . Birleşmiş Milletler, Gazze'nin yeniden inşasının en az 15 yıl sürebileceğini tahmin ederken , Amerika Birleşik Devletleri bunun en az 10 ila 15 yıl süreceğini tahmin etmektedir .

Ancak bu tahminler, İsrail'in yapı malzemelerinin ithalatına izin vermesine dayanıyor ve bu garanti değil. Birçok yapı malzemesi temelde çift kullanımlıdır; evleri ve hastaneleri yeniden inşa etmek için gereken aynı beton ve inşaat demiri, Hamas'ın tünel ağını yeniden inşa etmek için kullanılabilir. Benzer şekilde, kaldırılması gereken 50 milyon ton molozla Gazze'nin kazı ekipmanına ihtiyacı var . Ancak aynı ekipman tünel kazmak için de kullanılabilir. Hamas daha önce su boruları gibi zararsız görünen öğeleri roketlere dönüştürdü .

Gazze'ye girenlere yönelik katı kısıtlamalar Hamas'ın yeniden silahlanmasını engelleyemeyebilir. Örneğin, ABD, Gazze'de silahsızlandırılması gereken 30.000 patlamamış mühimmat olduğunu tahmin ediyor . Bu, yalnızca sivilleri kazara patlama riskine sokmakla kalmıyor, aynı zamanda Hamas'ın muhtemelen silah olarak yeniden kullanmak üzere tonlarca patlayıcı maddeye erişebildiği anlamına geliyor.

Hamas da silah kaçakçılığı yapabilir. İsrail muhtemelen Gazze'ye giden konvoyları veya tekneleri denetlemekte ısrar edecektir, ancak tarihsel olarak kaçakçılar genellikle bir yol bulmuştur . Ve sonra Hamas'ın şeridi çaprazlayan 350 ila 450 mil uzunluğundaki geniş tünel ağı var. İsrail, Rafah'taki tünellerin yaklaşık %80'ini ve Han Yunus'takilerin %85'ini imha ettiğini belirtti, ancak diğer hesaplar büyük alanların hala sağlam kaldığını öne sürüyor . Ve %80 iddiası doğru olsa bile, bu yine de Hamas'ın silah kaçakçılığı ve depolama için çok sayıda tünele sahip olduğu anlamına geliyor.

Bütün bunlar, anlaşma sonrası Gazze'de Hamas'ın Gazze'de önemli bir askeri örgüt olmaya devam edebilmesi için gerekli personele, altyapıya ve silahlara sahip olma ihtimalinin çok yüksek olduğu anlamına geliyor.

Bu, bir dizi olumsuz ikinci derece etki yaratacaktır. En doğrudan olarak, İsrail, ABD ve diğerlerinin ısrar ettiği gibi, Hamas'ın Gazze'yi yönetmede söz sahibi olmasını tamamen dışlamak herkes için bir zorluk olacaktır. Çok az ülke, Hamas gibi sertleşmiş bir askeri örgütle başa çıkabilecek askeri güce sahiptir ve daha da azı bunu yapma iradesine sahiptir. Filistin Ulusal Güvenlik Güçleri'nin, özellikle Hamas'ın 2007'de onu bölgeden bir kez daha çıkardığı düşünüldüğünde, şimdi Hamas'la başa çıkıp çıkamayacağı açık bir sorudur.

Dışarıdaki garantörler pek de umut verici görünmüyor. Trump yönetiminin önerileri altında bile, Amerika Birleşik Devletleri'nin Gazze'ye asker yerleştirme konusunda hiçbir ilgisi yok . Avrupa'nın başlangıçta sınırlı bir askeri kapasitesi var ve Ukrayna'ya yönelik büyük bir güvenlik taahhüdü var . Bu, Arap devletlerinden oluşan bir koalisyon bırakıyor. Ancak Arap liderliğindeki başka bir koalisyonun birkaç yıl önce başka bir İran vekili olan Husilerle nasıl mücadele ettiğini hatırlayın . Aynı koalisyon ortaklarından birçoğunun Gazze'de göreve hazır olup olmayacağını sormak adildir.

Güvenlik garantörü olmadan Gazze'nin yeniden inşasını kim finanse etmek isteyecek? Bu çok fazla para gerektirecek - Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası'nın ortak tahminine göre önümüzdeki on yılda yaklaşık 53,2 milyar dolar . Ne İsrail ne de ABD'nin , özellikle de Hamas bölgede varlığını sürdürürse, bu faturayı ödemesi muhtemel değil. Avrupa yardım etmeye biraz ilgi gösterdi , ancak Ukrayna'da çok daha büyük bir yeniden inşa görevi varken, kaynakları savunmaya kaydırma telaşından bahsetmiyorum bile, Avrupa'nın cömertliğinin gerçek sınırları var. Ve sonra Suudi Arabistan ve diğer zengin Körfez ülkeleri var. Kesinlikle fonları var , ancak başka bir İsrail-Hamas savaşında yok edilebilecekse böylesine büyük bir yatırım yapmayı kabul edip etmeyecekleri şüpheli.

Hamas Gazze'de yavaş da olsa yeniden iktidara gelirse, İsrail ile kalıcı bir siyasi çözüme ulaşma şansı çok az ya da hiç yok.

Son olarak, Hamas Gazze'de iktidarı yavaş da olsa yeniden ele geçirirse, İsrail ile kalıcı bir siyasi çözüm şansı çok azdır veya hiç yoktur. Sonuçta, yakın zamana kadar . Hamas tutumlarını yumuşatsa bile, bunun İsrail'in güvenlik endişelerini yatıştırması pek olası değildir. Hamas bunu daha önce denedi - en önemlisi 2017'de yeni bir politika platformuyla - ve 7 Ekim katliamını engelleyemedi.

İsrail tarafında, İsraillilerin büyük çoğunluğu , savaşı yeniden başlatmak yerine Hamas ile rehin alma anlaşmasının ikinci aşamasını tercih ettiklerini söylüyor. Ancak benzer yüzdeler de her türlü iki devletli çözüme karşı çıkıyor veya kalıcı bir barışın sağlanabileceğine inanıyor. İsrail seçmeni ise sağa kayıyor . 7 Ekim'in yaraları hala tazeyken ve sınırın diğer tarafında hala gerilemiş ama yok olmamış bir Hamas varken, İsraillilerin başka bir çatışmayı kalıcı olarak önlemek için gereken ölçekte tavizler vermesi ihtimali oldukça düşük.

Dolayısıyla, mevcut yörüngede soru bir başka Gazze savaşının olup olmayacağı değil, ne zaman olacağıdır. Ve eğer bu projeksiyon yeterince kasvetli değilse, Gazze'deki savaşlar daha uzun ve daha ölümcül hale geliyor, bu da Gazze'deki bir sonraki savaşın şu ankinden bile daha kasvetli olabileceği anlamına geliyor. Gerçekten de, İsrailli stratejistler dinamiği "çimleri biçmek" olarak adlandırdılar : Hamas saldırıyor, İsrail grubu küçültüyor ve sonra tehdit tekrar büyüyor. Aksine herhangi bir büyük dışsal şok olmadığı sürece, şu anki savaş için de yol budur.