Köprü önerisi nedir

Kalıcı ateşkes mi?

İsrail, "ateşkes" görüşmeleri yapmasına rağmen kalıcı bir ateşkes istemiyor.

İsrail Başbakanı Netanyahu, İsrailli esirlerin kurtarılmasının ardından Gazze'ye yönelik saldırıların yeniden başlatılması hakkını saklı tutmak istiyor .

Bu, işgal altındaki Filistin topraklarında Filistinli savaşçılardan gelen tehdidi görünürde zayıflatmak için "önleyici saldırılar" düzenlemeyi amaçlayan uzun süredir devam eden İsrail askeri doktriniyle örtüşüyor; işgal altındaki Batı Şeria'da sıklıkla yaptığı gibi.

Siyasi konularda yorum yapan İsrailli Ori Goldberg, "Çoğu İsrailli, Netanyahu'nun Hamas'ı yok etmek istediğine itiraz edemez, her ne kadar bunlar hiçbir anlamı olmayan boş sözler olsa da" dedi.

Ancak İsrail'in kendi güvenlik yetkilileri, Netanyahu'nun Hamas'ı tamamen yok etme hedefinin imkansız olduğunu ve "[İsrail] halkının gözüne kum atmak" anlamına geldiğini söyledi. Netanyahu'nun savunma bakanı Yoav Gallant bile Hamas'a karşı "tam bir zafer" fikrini çöpe attı.

Hamas, temmuz ayında geçici bir ateşkes imzalamaya ve daha sonra dolaylı olarak kalıcı bir ateşkese yol açacak görüşmeleri sürdürmeye istekli olduğunu belirtmişti.

Ancak Netanyahu şartlar eklemeye devam etti ve taviz vermeye yanaşmadı .

Asker çekilmesi

Hamas, İsrail güçlerinin tamamının Gazze'den çekilmesi çağrısında bulundu. Bu çağrı, Filistin koridoru olarak da bilinen ve bölgeyi Mısır'dan ayıran topraklardan çekilmeyle başlayacak .

Netanyahu ise İsrail askerlerinin, İsrail güvenliğini korumak ve Hamas'a silah kaçakçılığını engellemek için koridorda ve bölgedeki diğer noktalarda kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

Hamas, bunun Biden'ın mayıs ayında desteklediği ve Amerikalıların o dönem İsrail'in kabul ettiğini söylediği ateşkes önerisinden bir sapma olduğunu söylüyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) İsrail-Filistin uzmanı Hugh Lovatt'a göre, Dışişleri Bakanı Blinken, Mısır'ın da şiddetle karşı çıktığı yeni şartlarını yumuşatmak için Netanyahu'yu ikna etmeye çalıştı; bu amaçla Philadelphi koridorunda asgari sayıda asker bulundurulması konusunda anlaşmaya vardı.

Lovatt, "Benim görüşüme göre ABD, İsrail'in son şartlarını kabul ediyor, ancak bunları bir ölçüde yumuşatmaya çalışıyor" dedi.

"Bu [öneri] esasen ABD ile İsrail arasında bir köprüdür, İsrail ile Hamas arasında değil" diye ekledi.

İade hakkı

İsrail, Filistinlilerin Kuzey Gazze'deki evlerine dönmelerine izin vermeden önce silah taramasından geçirilmeleri konusunda ısrar ediyor. Bu durum, Filistinliler tarafından, zorla ve kasıtlı olarak yerlerinden edildikleri bölgelere ailelerin geri dönmesini engellemek için kullanılan bir bahane olarak görülüyor.

İsrail, amacının Hamas savaşçılarının kuzeyde yeniden bir araya gelmesini önlemek olduğunu söylüyor.

Hamas ise Filistinlilerin tam hareket özgürlüğüne sahip olması gerektiğini ve Gazze Şeridi'ndeki insanların güvenliğini garanti altına almak için İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesi gerektiğini savunuyor. Gazze Şeridi'nde on binlerce kişi İsrail güçleri tarafından öldürüldü.

Kuzeye engelsiz bir dönüş çağrısı, 1948'de İsrail'in kurulmasından bu yana topraklarından defalarca kovulan Filistinliler açısından özellikle hassas bir konu.

O zamanlar, yaklaşık 750.000 Filistinli Siyonist milisler tarafından yerlerinden edilmişti - Filistinlilerin Nakba veya felaket olarak adlandırdığı bir dönem. Gazze nüfusunun yaklaşık %70'i, Nakba sırasında Filistin'in diğer bölgelerindeki evlerinden kaçan mülteci ailelerden geliyor.

Tutsak değişim

Salı günü, Gazze'deki tutsakların İsrailli aileleri, ateşkes olasılığını ölçmek için Netanyahu ile görüştü. Toplantıdan sonra, içlerinden biri yerel muhabirlere başbakanın "bir anlaşma olacağından emin olmadığını" söyledi.

Ateşkes, teorik olarak, İsrail'deki tüm tutsakların serbest bırakılması ve karşılığında İsrail'de tutulan belirli sayıda Filistinli tutsağın serbest bırakılması şeklinde üç aşamadan oluşacaktır.

Hamas anlaşma istiyor ancak Netanyahu Gazze'den askerlerini çekmeyi kabul etmediği sürece esirleri serbest bırakmayacak.

Ancak Netanyahu'nun yeni ateşkes şartları, İsrailli tutsakların serbest bırakılmasını giderek daha da imkânsız hale getiriyor.

ECFR'den Lovatt, Al Jazeera'ya "Sanırım Amerikalılar burada Netanyahu'nun oyununa geliyor," dedi. "Amerikalılar sadece anlaşmayı baltalama potansiyeli olan şartlarını onaylamıyor, aynı zamanda onu bunu yapmaktan da kurtarıyorlar."

İnsani yardım

Gazze'deki Filistinliler açlık çekiyor ve acilen gıdaya ve tıbbi yardıma ihtiyaç duyuyorlar.

Birkaç BM kuruluşu, ABD ve diğer Batılı ülkeler, İsrail'i kuşatılmış sivillere yardımını artırmaya defalarca çağırdı. Uluslararası Adalet Divanı da Ocak ayında İsrail'e bunu yapması için bağlayıcı bir emir verdi.

İsrailliler bu çağrıları sıklıkla görmezden geldi. İsrail'in aşırı sağcı maliye bakanı Bezalel Smotrich, ülkesinin 2 milyon Filistinliyi açlıktan öldürmesinin "haklı" olabileceğini , ancak dünyanın buna izin vermeyeceğini söyledi.

Hamas ise İsrail ve ABD'yi, yüz binlerce insana yönelik hayat kurtarıcı yardımların artırılmasını fiilen ateşkes anlaşmasına bağlamakla suçluyor.

Hamas, yaptığı basın açıklamasında, "İsrail işgali ve ABD yönetimi, Gazze Şeridi'ndeki sivillere yönelik açlık ve gıda vermeme politikasını açıkça siyasi baskı aracı olarak kullanıyor ve bu bir savaş suçu ve insanlığa karşı suç teşkil ediyor" dedi.

Zamanımız mı tükeniyor?

Kısa cevap: Evet.

İsrail'in Salı günü Gazze'de altı esirin cesedini alması, kaç kişinin hâlâ hayatta olduğu konusunda soru işaretlerine yol açtı.

İsrail ordusu, esirlerin "karmaşık bir operasyon" olarak tanımladığı bir operasyonun ardından Han Yunus'taki bir tünelde bulunduğunu söyledi. Nasıl öldüklerine dair bir bilgi yoktu.

Bu arada Gazze'deki Filistinliler, birçok eleştirmenin acımasız bir toplu cezalandırma kampanyasına dönüştüğünü söylediği İsrail'in yıkıcı savaşının bedelini ödemeye devam ediyor.

En son Salı günü İsrail, yerel kurtarma görevlilerine göre Gazze Şehri'ndeki Mustafa Hafez Okulu'na saldırarak 12 Filistinliyi öldürdü. İsrail, son günlerde binlerce yerinden edilmiş insanı barındıran birden fazla okula ateş açtı; bunlardan biri de 10 Ağustos'ta 100'den fazla Filistinlinin öldürüldüğü saldırıydı.

Saldırının ardından kurtarma ekipleri, cesetlerin çoğunun parçalanmış veya et parçalarına dönüşmüş olduğunu tespit ederek, ceset parçalarını çöp torbalarına doldurdu.

Lovatt, "Bu süre ne kadar uzarsa, İsrailli rehinelerin hayatta kalma olasılığı o kadar azalır. Ve açıkçası, ateşkes olmazsa, binlerce Filistinli daha ölmeye devam edecek" dedi.