Ekonomik ilişkiler: Rusya işgücü, Kuzey Kore döviz istiyor

Rusya ve Kuzey Kore muhtemelen ekonomik işbirliğini artırmayı da tartışacak.

Dong-A Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Diplomasi Bölümü'nden Profesör Dr Kang Dong-wan, Kuzey Kore'nin halen Rusya'dan en çok "işçilerin döviz gelirine" ihtiyaç duyduğunu söylüyor. Bu da Kuzey Kore'nin Rusya'ya daha fazla işçi göndermesi ihtimalini artırıyor.

Rusya'nın ise bunun karşılığında, savaşta yıkılan binaların yeniden inşası ve hasar alan altyapının yeniden tesisi ile ekonomisini canlandırmak için işgücüne ihtiyacı var.

Dr Kang, Putin ve Kim'in, Kuzey Kore'den göçmen işçilerin Rusya'ya getirilmesini tartışabileceklerini söylüyor.

Rusya, Ukrayna'daki savaştan sonra askerlerin seferber edilmesi ve gençlerin yurt dışına kaçışı nedeniyle ciddi bir işgücü sıkıntısıyla karşı karşıya.

Ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları, bu ülkeden işçilerin yurt dışında çalışmasını yasaklıyor ve tüm Kuzey Koreli işçilerin 22 Aralık 2019'a kadar ülkelerine geri gönderilmesini zorunlu kılıyordu.

Bu nedenle, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyesi olan Rusya'nın Kuzey Koreli işçileri işe alma yönünde resmi adım atması halinde, bunun uluslararası toplumda büyük bir dalgalanmaya yol açması muhtemel.

Bu durumda tüm gözler, Rusya ve Kuzey Kore'nin uluslararası tepkiler ve diplomatik baskılar karşısında ekonomik işbirliğini nasıl yönlendireceği üzerinde olacak.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pyongyang'ı ilk kez 2000 yılında ziyaret etmiş ve dönemin Kuzey Kore lideri Kim Jong Il ile görüşmüştü. Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından, Rusya ve Kuzey Kore liderleri arasındaki ilk zirveydi bu.

O dönemde Rusya, uluslararası sahnede yeniden öne çıkmaya çalışıyordu. Kuzey Kore ise 1990'larda yaşadığı ve "Zorlu Yürüyüş" olarak da bilinen kıtlığın ardından dış dünyayla temaslarını artırmayı hedefliyordu.

Vladimir Putin ve Kim Jong Il, ikili işbirliği ve karşılıklı yardımın ana hatlarını çizen, Kuzey Kore füze sorununu ele alan, bir dostluk ve işbirliği anlaşmasının ayrıntılarını içeren Rus-Kore Ortak Deklarasyonu'nu kamuoyuna duyurmuştu.

Anlaşma, askeri işbirliği açısından, iki ülkenin bir saldırı veya tehlike durumunda derhal birbirleriyle temasa geçmesini öngörüyordu.

Uzmanlar, Vladimir Putin-Kim Jong Un zirvesinde, anlaşmanın yenilenebileceğini ve daha resmi bir ittifaka geçilebileceğini şüpheleniyor.

Dr Nam, "Geçmişte Putin'in Kuzey Kore ziyareti, Kuzey Kore'nin askeri provokasyonlarının sınırlı olduğu bir dönemde gerçekleşmişti. Ancak şimdi, Ukrayna'daki savaşın ardından Kuzey Kore ile Rusya arasındaki askeri ilişkiler de arttı" diyor ve ekliyor:

"Zirvenin geçmişe kıyasla çok daha yakın bir işbirliğiyle, neredeyse bir ittifakla sonuçlanması muhtemel."

Dr Nam'a göre, Putin'in son ziyaretten bu yana önemli bir fark da, Kuzey Kore'nin artık nükleer silahlara sahip olması:

"ABD merkezli tek kutuplu sistemin zayıflamasıyla uluslararası düzen yeniden şekillenirken, Rusya ve Kuzey Kore'nin ulusal çıkarlarına hizmet edecek yeni bir işbirliğinin yollarını bulmaları bekleniyor.

"Kuzey Kore - Güney Kore hattında son dönemde gerginliğin artması göz önüne alındığında, Kuzey Kore'nin yeni bir diplomatik strateji geliştirmesi mümkün."

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali yaklaşık 2,5 yıldır sürüyor. Kuzey Kore ve Rusya bu süreçte askeri teçhizatta giderek birbirlerine daha fazla bağımlı hale geldi.

Kore Üniversitesi'nde Birleşme ve Diplomasi Bölümü'nden Profesör Dr Nam Sung-wook, Putin-Kim görüşmesinde önemli bir gündem maddesinin de, "Ne kadar Kuzey Kore yapımı silahın daha Rusya'ya gönderilmesi" olacağını söylüyor.

Dr Nam Sung-wook, görüşmelerde konvansiyonel silahları içeren kısa vadeli anlaşmaların da ötesine geçilebileceğine inanıyor. Rusya ve Kuzey Kore, daha yakın askeri işbirliği yapılmasında anlaşabilir, anlaşma ortak silah sistemleri geliştirilmesini de kapsayabilir.

Kuzey Kore'nin, Rusya'ya silah tedariki karşılığında, gıda ve yakıttan fazlasını talep etmesi bekleniyor.

Dr Nam'a göre Kuzey Kore, Mayıs ayında başarısızlıkla sonuçlanan askeri keşif uydusu fırlatma denemesi sonrası Rusya'dan havacılık teknolojisinde teknik destek isteyebilir.

Bir uzay teknolojisi merkezi olarak Rusya'nın yardımı, Kuzey Kore'nin daha fazla uyduyu başarılı şekilde fırlatabilmesi için hayati önem taşıyor.

Kuzey Kore'nin ayrıca keşif uydularının çözünürlüğünü iyileştirmek ve nükleer denizaltılar geliştirmek için Rusya'dan destek istemesi bekleniyor.

Dr Nam, nükleer silahlarla ilgili herhangi bir görüşmenin kamuoyuna duyurulmasının mümkün olmadığına inanıyor.

Putin, Batılı ülkelerin silahlarının Ukrayna'da kullanılması ve Rusya topraklarını tehdit etmesi konusunda hassas. Daha önce bu durumda Rusya'nın gerekirse nükleer silahlarını kullanabileceğinin sinyalini verdi.

Ancak Dr Nam, Rusya ve Kuzey Kore'nin, Kore Yarımadası ve Kuzeydoğu Asya'da nükleer teknoloji bağlantılı işbirliğine veya nükleer silah paylaşımına gitmeleri halinde, komşu ülkelerin ve ABD gibi ülkelerin buna sert tepki göstereceğini söylüyor.

Dolayısıyla bu konuların Putin-Kim zirvesinde gündeme gelmesi pek mümkün görünmüyor.

Ekonomik ilişkiler: Rusya işgücü, Kuzey Kore döviz istiyor